Cardio-CT
Computertomografie van het hart
Overzicht
Met behulp van een hart-CT kunnen de hartspier, de hartkamers, de hartkleppen en vooral de kransslagaders in beeld worden gebracht.
Verloop
Bij een native CT-scan zonder contrastmiddel ter beoordeling van de mate van coronaire verkalking zijn er geen specifieke bloedwaarden nodig voor het onderzoek. De patiënt wordt op de CT-tafel gelegd en er worden ECG-kabels aangesloten om bewegingsvrije beelden te kunnen maken. Na slechts twee ademhalingsmanoeuvres met korte ademhalingspauzes van minder dan 10 seconden is het onderzoek al afgerond en kan de patiënt na in totaal slechts 5 minuten de CT-ruimte weer verlaten.
Voor het uitvoeren van een CT-angiografie van het hart is een intraveneuze toediening van contrastmiddel via een ader in de arm nodig, waardoor er vóór het onderzoek een kortdurend infuus moet worden aangelegd (vergelijkbaar met een bloedafname). Ook al hoeft er met de nieuwe apparatuur maar een kleine hoeveelheid contrastmiddel voor het onderzoek te worden geïnjecteerd (ca. 60-80 ml, afhankelijk van het gewicht van de patiënt), moeten een bekende allergie voor contrastmiddelen, een overactieve schildklier en een verminderde nierfunctie voorafgaand aan het onderzoek worden uitgesloten door middel van de juiste bloedwaarden. Om de beeldkwaliteit te verbeteren, kan bij patiënten met een aanvankelijk hogere hartslag de voorafgaande toediening van een bètablokker (metoprolol) nodig zijn om de hartslag te verlagen. Een hoge hartslag veroorzaakt door een te snelle beweging van de kransslagaders bewegingsartefacten met onscherpe vatencontouren.
Na de native CT-scan wordt tijdens de injectie van het contrastmiddel de ECG-getriggerde CT-scan uitgevoerd door middel van een derde ademhalingsstop (van minder dan 10 seconden) door een nauw afgebakend deel van de borstkas, uitsluitend om het hart in beeld te brengen. Bij bypasspatiënten wordt het scangebied uitgebreid in overeenstemming met het verloop van de bypassvaten. Tijdens de injectie van het contrastmiddel kan er kortstondig een warm gevoel in het lichaam optreden, evenals smaakveranderingen op de tong. Dit is normaal en onschadelijk. Na de CT-scan wordt de veneuze canule verwijderd en wordt de punctieplaats afgeplakt met een pleister. De patiënt kan vervolgens de CT-ruimte verlaten en na ontvangst van een cd met de onderzoeksgegevens naar huis gaan. Het gehele onderzoek, inclusief de voorbereiding van de patiënt, duurt slechts 15-20 minuten.
RCA
RCA-Stenose
Kalkindex
Zonder het gebruik van contrastmiddel kunnen met een native CT-scan in het kader van calcium-screening het aantal en de omvang van verkalkingen in de kransslagaders worden vastgesteld. Deze procedure is zinvol voor patiënten bij wie tot nu toe geen coronaire hartziekte bekend is en die geen acute klachten hebben, maar bij wie een zeker risico (gemiddelde pre-testkans) op coronaire hartziekte (CHZ) bestaat, bijvoorbeeld in de vorm van hoge bloeddruk, diabetes, hoge bloedvetwaarden, familiale voorgeschiedenis of roken.
De omvang van de verkalkingen wordt gekwantificeerd als calciumscore, calciummassa en calciumvolume en wordt, afhankelijk van geslacht en leeftijd, gekoppeld aan een risico op een cardiovasculair voorval (angina pectoris, hartinfarct). Aan de hand van het resultaat kan de verwijzende huisarts, internist of cardioloog de noodzaak van verdere medicamenteuze behandeling inschatten. Voor patiënten met klachten of een vastgestelde ischemische hartziekte met reeds geplaatste stents of bypasses is deze procedure niet zinvol, omdat een directe uitspraak over vernauwingen van de bloedvaten zonder toediening van contrastmiddel niet mogelijk is.
CT-angiografie van de kransslagaders
Om vernauwingen of verstoppingen in de kransslagaders te beoordelen, moet er een intraveneus contrastmiddel worden toegediend. In tegenstelling tot een hartkatheteronderzoek hoeft het jodiumhoudende contrastmiddel echter niet invasief via een katheter rechtstreeks in een kransslagader te worden geïnjecteerd.
Bij CT-angiografie (CT-A) volstaat een dunne, korte infuuslijn in een armader voor de toediening van het contrastmiddel, zodat direct na het onderzoek een eenvoudige pleister op de prikplaats voldoende is. Hierdoor vallen verschillende risico’s en nadelen (drukverband, ziekenhuisopname) van de hartkatheter bij CT-A weg en kan de patiënt direct na het onderzoek weer naar huis.
Een CT-angiografie kan met name zinvol zijn bij patiënten zonder bekende coronaire hartziekte die last hebben van onduidelijke pijn op de borst of kortademigheid, en bij wie ECG-onderzoeken, echocardiografie en bloedonderzoeken geen duidelijke aanwijzingen voor een vernauwing van de kransslagaders hebben opgeleverd. Dankzij onze moderne CT-technologie kan de CT-A de kransslagaders in hoge resolutie en zonder bewegingsvervorming weergeven, zelfs terwijl het hart klopt, zodat wij artsen niet alleen vaatocclusies kunnen detecteren, maar ook de ernst van een vernauwing van de bloedvaten. Hieruit kan worden afgeleid of een invasief hartkatheteronderzoek bij een cardioloog nodig is voor verdere verduidelijking of behandeling van de bevindingen van de CT-scan. Zo kunnen door het hart-CT-onderzoek onnodige invasieve hartkatheteronderzoeken bij patiënten worden verminderd.
Dit toepassingsgebied van de hart-CT is al in een gezamenlijk consensusdocument van de Duitse Verenigingen voor Cardiologie en Radiologie als zinvol vastgelegd. Bovendien kunnen met behulp van de CT-A van het hart bij eerder behandelde patiënten de hartbypasses op niet-invasieve wijze op doorgankelijkheid worden gecontroleerd. Patiënten met ischemische hartziekte (CHD) bij wie coronaire stents zijn geplaatst, kunnen, afhankelijk van het type en de diameter van de geplaatste stents, eveneens met behulp van hart-CT worden onderzocht, waarbij bij deze patiënten beperkingen in de betrouwbaarheid van de uitslag bestaan, vooral bij stents met een diameter kleiner dan 3,5 mm en bij oude metalen stents.
Over het algemeen is de diagnostische waarde van CT-angiografie beperkt bij zeer sterk verkalkte kransslagaders. Daarom voeren we in onze praktijk vóór de eigenlijke CT-angiografie altijd eerst een native CT-scan uit om kalk te detecteren, zodat we patiënten met ernstige coronaire atherosclerose kunnen uitsluiten en hen een onnodige toediening van contrastmiddel kunnen besparen. Omgekeerd moeten dergelijke patiënten voor verder onderzoek worden doorverwezen voor een hartkatheterisatie.
Stand van de techniek
Onze nieuwe CT-apparatuur zorgt voor een lage, individueel aangepaste stralingsdosis en een hoge beeldkwaliteit van het bewegende hart dankzij de combinatie van een moderne Stellar-detector, geavanceerde automatische stralingsdosismodulatie (FAST 3D-Camera, CareKv, CareDose) en een hoge temporele en ruimtelijke resolutie (128 lagen, rotatietijd 0,33 seconden). Hierdoor is het mogelijk om met name de kransslagaders niet-invasief in hoge beeldkwaliteit weer te geven.
Analyse
Sinds begin 2025 wordt coronaire CT-angiografie ook vergoed voor patiënten met een wettelijke ziektekostenverzekering bij een vermoeden van coronaire hartziekte.
Voorwaarde hiervoor is dat op de verwijzing van de huisarts of de cardioloog de pre-testkans op een coronaire hartziekte wordt vermeld (deze moet tussen 15 en 70% liggen) en dat de score wordt genoemd waarmee deze pre-testkans is bepaald (bijv. de Marburger-hartscore, de DISCHARGE-score, de ESC-score).
De beoordeling van het hart-CT-onderzoek vindt na het onderzoek plaats door de artsen met behulp van speciale beoordelingssoftware, waarbij selectieve beelden van de kransslagaders en de gehele coronaire boom worden gemaakt. Dankzij de jarenlange expertise van Dr. Andersen-van Loyen en de heer Singha Roehlen, die gespecialiseerd zijn in radiologische hartbeeldvorming en al duizenden hart-CT-onderzoeken hebben beoordeeld, kan onze praktijk uitmuntende vakkennis en een uitstekende kwaliteit van de bevindingen garanderen.