Wat is een multiparametrische MRI van de prostaat?

De prostaat is een klier ter grootte van een walnoot (ook wel voorstandklier genoemd) bij de man, die zich onder de urineblaas bevindt. Deze klier produceert een belangrijk bestanddeel van het zaadvocht en is daarmee van groot belang voor de vruchtbaarheid. Aangezien de prostaat de urinebuis omgeeft en als spierklep dient om de urine- en zaadweg van elkaar te scheiden, kan een aandoening van de prostaat – zoals een ontsteking, vergroting of prostaatkanker – de urinestroom beïnvloeden.

Multiparametrische MRI (mpMRI) van de prostaat is een moderne beeldvormingstechniek met hoge resolutie voor de vroege opsporing en nauwkeurige diagnose van prostaatkanker. Deze techniek combineert verschillende MRI-sequenties om goedaardige veranderingen te onderscheiden van klinisch relevante tumoren. De mpMRI speelt een cruciale rol voorafgaand aan een prostaatbiopsie en bij onduidelijke PSA-waarden.

Nee. De mpMRI van de prostaat is een niet-invasief en pijnloos onderzoek. Tijdens de MRI ligt u ontspannen op een onderzoekstafel. Er zijn alleen de gebruikelijke luide kloppende geluiden te horen, waarvoor u gehoorbescherming krijgt.

Meestal is er geen speciale voorbereiding nodig. Voorafgaand aan het onderzoek vragen we of u implantaten heeft, zoals een pacemaker, of relevante aandoeningen. Afhankelijk van de situatie kan het nodig zijn om bepaalde medicijnen op korte termijn aan te passen. U ontvangt hierover gedetailleerde informatie vóór uw afspraak.

Nee. Bij een MRI-scan wordt gebruikgemaakt van een sterk magnetisch veld – er is geen sprake van blootstelling aan röntgenstraling of ioniserende straling. Het onderzoek wordt daarom als bijzonder veilig beschouwd.

In veel gevallen kan een onopvallende mpMRI helpen om een onnodige biopsie te voorkomen. Als het onderzoek echter verdachte gebieden aan het licht brengt, maakt het een gerichte MRI-gestuurde of fusiebiopsie mogelijk. Hierdoor wordt de trefkans vergroot en de diagnose van prostaatkanker verbeterd.

Ja. De betrouwbaarheid van een prostaat-MRI hangt in belangrijke mate af van moderne apparatuur, gestandaardiseerde onderzoeksprotocollen en de ervaring van gespecialiseerde radiologen (Q1-/Q2-certificering voor de beoordeling van prostaat-MRI’s door de Duitse Röntgenvereniging). Een gestructureerde beoordeling volgens de internationale PI-RADS-criteria is cruciaal voor een betrouwbare diagnose. Al deze factoren vindt u bij ons in de praktijk!

Prostatitis (prostaatontsteking) moet door een uroloog worden onderzocht. Typische symptomen zijn pijn in het bekkengebied, klachten bij het plassen of koorts. De behandeling is afhankelijk van de oorzaak; vaak wordt een antibioticakuur voorgeschreven (bijvoorbeeld bij een bacteriële ontsteking). Bij abacteriële prostatitis (chronisch bekkenpijnsyndroom) kan echter ook verlichting van de symptomen worden bereikt door warmtebehandelingen, fysiotherapie, ontspanningsoefeningen en eventueel medicamenteuze behandeling. Er bestaat ook een vorm van prostatitis die zonder symptomen verloopt (asymptomatische prostatitis).

Goedaardige prostaatvergroting (benigne prostaathyperplasie, BPH) is een veelvoorkomende oorzaak van klachten bij het plassen. Afhankelijk van de ernst kunnen medicamenteuze behandelingen, minimaal invasieve ingrepen of operaties worden overwogen. Een vroegtijdige diagnose, bijvoorbeeld door middel van een MRI-scan, kan helpen om andere oorzaken, zoals prostaatkanker, uit te sluiten en een gerichte, daaropvolgende urologische behandeling mogelijk te maken.

Nee. In onze praktijk wordt de prostaat-MRI uitgevoerd zonder dat er een spoel in het rectum wordt geplaatst.

In plaats daarvan maken we gebruik van moderne MRI-technologie met speciale ontvangstspoelen die van buitenaf op het bekkengebied worden geplaatst. Zo kunnen we hoogwaardige en duidelijke beelden van de prostaat maken, zonder dat er een aanvullend onderzoek via het rectum nodig is.

Na een prostaatbiopsie moet men doorgaans ongeveer 4 tot 6 weken wachten voordat een prostaat-MRI wordt uitgevoerd. Door de weefselafname ontstaan er kleine bloedingen in de prostaat, die op de MRI zichtbaar kunnen zijn en de beoordeling bemoeilijken. Als er voldoende tijd is verstreken, kunnen we de beelden veel betrouwbaarder beoordelen.

In bepaalde gevallen kan het exacte tijdstip individueel met de behandelende arts worden afgestemd.

Bij een MRI-scan van de prostaat gebruiken we meestal een contrastmiddel dat via een ader in de arm wordt toegediend. Hierdoor kunnen de doorbloeding en de weefselstructuur van de prostaat nauwkeuriger worden beoordeeld.

Het voordeel: verdachte plekken zijn vaak beter te herkennen en kunnen met meer zekerheid van goedaardige veranderingen worden onderscheiden. Dit vergroot de betrouwbaarheid van het onderzoek.

Het gebruikte MRI-contrastmiddel wordt doorgaans zeer goed verdragen. Of het in uw geval wordt gebruikt, beslissen we individueel vóór het onderzoek.

Ja, in de meeste gevallen is een MRI-scan van de prostaat ook bij claustrofobie prima mogelijk. Onze MRI-apparaten hebben een bijzonder grote opening, waardoor veel patiënten het onderzoek als aanzienlijk prettiger ervaren. Bovendien staat u tijdens het hele onderzoek via een intercom in contact met ons team.

Mocht u toch last hebben van ernstige claustrofobie, dan kunnen we voorafgaand aan het onderzoek samen bekijken welke extra ondersteunende maatregelen we kunnen nemen.

PI-RADS is een gestandaardiseerd beoordelingssysteem voor MRI-onderzoek van de prostaat. Hiermee beschrijven radiologen hoe opvallend een bepaald gebied in de prostaat op de MRI-beelden overkomt en hoe groot de kans is dat daarachter een relevante, behandelingsbehoeftige afwijking in de prostaat schuilgaat.

De beoordeling vindt plaats op een schaal van 1 tot 5:

• PI-RADS 1–2: Het is zeer onwaarschijnlijk dat er sprake is van een relevante verandering.
• PI-RADS 3: onduidelijke bevinding – follow-up; verder onderzoek kan zinvol zijn.
• PI-RADS 4–5: De kans op een relevante afwijking neemt toe.

Belangrijk: PI-RADS is geen definitieve diagnose, maar een beoordeling van de bevindingen op de beelden. De verdere behandeling wordt altijd in overleg met uw behandelend uroloog vastgesteld.

De klassieke prostaatcontrole bestaat meestal uit een PSA-bloedtest en een rectaal digitaal onderzoek door de uroloog. Deze onderzoeken kunnen aanwijzingen voor afwijkingen opleveren, maar geven geen direct beeld van de prostaat.

Een MRI-scan van de prostaat levert daarentegen zeer gedetailleerde beelden op van de gehele prostaat. Hierdoor kunnen veranderingen in het weefsel eerder en nauwkeuriger worden opgespoord en ruimtelijk precies worden gelokaliseerd. Een bijkomend voordeel: gebieden die bij een rectaal onderzoek moeilijk bereikbaar zijn – bijvoorbeeld verder naar voren in de prostaat of aan de punt – kunnen met een MRI-scan toch goed worden beoordeeld.

Als er een weefselmonster nodig is, kan de MRI bovendien helpen om verdachte gebieden gericht te identificeren, zodat een eventuele biopsie nauwkeuriger kan worden gepland.

Het schriftelijke rapport van uw prostaat-MRI is doorgaans snel beschikbaar (meestal binnen 48 uur). We bespreken de uitslag vervolgens zo snel mogelijk met u.

Daarnaast wordt het onderzoeksresultaat doorgestuurd naar uw behandelend uroloog. Deze bespreekt met u hoe het nu verder gaat en beslist samen met u of bijvoorbeeld een controle, aanvullend onderzoek of eventueel een gerichte biopsie zinvol is.

De Q1- en Q2-certificeringen zijn kwaliteitscertificaten van de Duitse Röntgenvereniging (DRG) voor radiologen die prostaat-MRI’s beoordelen. Ze bevestigen dat de betreffende radioloog een speciale opleiding heeft gevolgd en ervaring heeft met het beoordelen van dit onderzoek.

• Q1-certificering: bewijs van een gestructureerde bijscholing en ervaring met het interpreteren van MRI-scans van de prostaat.
• Q2-certificering: een hoger kwalificatieniveau met bijzonder uitgebreide ervaring en een groter aantal geëvalueerde onderzoeken.

Voor u als patiënt betekent dit: het onderzoek en de beoordeling van de bevindingen worden uitgevoerd volgens strenge kwaliteitsnormen door speciaal gekwalificeerde radiologen.

Een MRI-scan van de prostaat kan zinvol zijn als er sprake is van een verhoogd persoonlijk risico of een opvallende uitslag bij een preventief onderzoek. Hieronder vallen bijvoorbeeld verhoogde of stijgende PSA-waarden, een onduidelijke bevinding bij het palperen door de uroloog of opvallende uitslagen van eerdere onderzoeken.

Ook bij een familiegeschiedenis, bijvoorbeeld als naaste familieleden prostaatkanker hebben gehad, kan een MRI-scan zinvol zijn voor een vroegtijdige en nauwkeurigere diagnose.

Het voordeel van een MRI-scan is dat deze pijnloos en zonder stralingsblootstelling gedetailleerde beelden van de prostaat oplevert en mogelijke afwijkingen in een vroeg stadium zichtbaar kan maken.

Voor het onderzoek krijgt u doorgaans een medicijn (Buscopan) toegediend dat de darmbewegingen vermindert en zo de beeldkwaliteit verbetert. Na toediening van dit medicijn mag u op de dag van het onderzoek niet actief deelnemen aan het verkeer.

We raden u daarom aan om voor de terugreis iemand te regelen die u begeleidt of gebruik te maken van het openbaar vervoer.